تعریف درد

طبق تعریف انجمن بین المللی مطالعه درد[1] تجربه‌ حسی یا هیجانی ناخوشایندی است که با آسیب واقعی یا بالقوه مرتبط است و دارای دو بعد است، بعد حسی و بعد عاطفی. بعد حسی درد به شدت درد اشاره دارد و بعد عاطفی آن به میزان ناخشنودی که یک فرد تجربه میکند اطلاق می گردد. همچنین از نظر طول مدت به دو دسته تقسیم می‌شود : درد حاد[2] و درد مضمن[3].

درد حاد معمولا نتیجه  بیماری یا صدمه است که کمتر از سه ماه ادامه پیدا می‌کند، اما درد مضمن به مدت حداقل سه ماه تداوم می یابد که می تواند با آسیب بافتی همراه باشد موضوعی که در حوزۀ عوامل و فرایند های روانشناختی موثر در تجربه ی درد، بیش از همه مورد بررسی و پژوهش روانشناختی قرار گرفته، بحث درد مضمن است. دردی که در آن، مبتلایان علاوه بر تحمل درد عوارض زیستی، روانی و اجتماعی دیگری را هم تجربه می کنند. درد مضمن وضعیتی تحلیل برنده است، به گونه ای که فرد دردمند را نه تنها با تنیدگی ناشی از درد بلکه با بسیاری از عوامل تنیدگی زای دیگر که بخش های گوناگون زندگی وی را تحت تأثیر قرار می دهد روبه رو می‌کند. زندگی کردن با درد مضمن مستلزم تحمل فشار عاطفی قابل توجهی است .( اردکانی و همکاران ،1391)

همچنین درد، توانایی عاطفی و هیجانی فرد را کاهش می دهد و خواست مداوم فرد برای رهایی از آن در بیشتر اوقات دست نیافتنی می شود، این امر نهایتاً باعث تضعیف روحیۀ بیمار، احساس نا امیدی، درماندگی و افسردگی در وی می‌گردد. گذشته از این، درد مضمن نه تنها توانمندی های بیمار بلکه توانایی های اطرافیان حامی وی را نیز به تحلیل می برد. درد مضمن مشکل شایع است که بر کیفیت افراد مبتلا به آن آثار منفی می گذارد. از میان درد های مضمن، سردرد یکی از شایع ترین این گونه اختلالات است. به طوری که بیش از 90درصد مردم، حداقل یک روز را در سال به سردرد مبتلا می شوند و 10 تا 12 درصد کسانی که به پزشک مراجعه می کنند شکایت اولیه شان  سردرد است (اردکانی و همکاران ،1391).

2-1-2-تعریف سردرد

سردرد عبارت است از دردی که بیمار از ناحیه کاسه چشم تا قسمت پس سر احساس می کند. سردرد در اثر عوامل مختلف ایجاد می شود. از فشار چشم، سینوزیت، میگرن و تنش گرفته تا موارد تهددکننده حیات مانند انسفالیت، مننژیت، آنوریسم مغزی و تومورهای مغزی. بافت مغز به درد حساس نمی باشد چون گیرنده عصبی ندارد. در مقابل مننژ وعروق دارای گیرنده های درد می باشند و سردرد معمولابه دلیل کشش یا تحریک روی مننژوعروق است. عضلات سر نیز ممکن است به درد حساس شوند. درد عضلانی، جزء مهمی از سردرد می باشد. در بیماران مبتلا به سردرد، بهتر است که ارزیابی اسکلتی-عضلانی نواحی سر،گردن وکمربند شانه ای و نیز ارزیابی پوسچر صورت گیرد. دامنه حرکتی پاسیو و حرکات غیرفیزیولوژیکی مفاصل گردن نیز بایدارزیابی گردن د(محمدی و همکاران ،1393).

سردرد یکی از شایع ترین شکایاتی است که بیماران نزد پزشک می کشاند. برآورد های کلی نشان می دهد که بزرگسالان مبتلا به اختلال سردرد به ترتیب 46 درصد سردرد کلی، 11درصد میگرنی[4] 42 درصد تنشی[5] و 3درصد مضمن روزانه را تجربه می‌کنند. هرچند تعریف مشخص و دقیقی از سردرد وجود ندارد اما کلیۀ دردهایی که می‌توان آن ها را در ناحیۀ سرو صورت احساس کرد، جزء اختلال سر درد محسوب می شوند( ابوالقاسمی و همکاران ، 1393 ).

سردرد به عنوان یکی از رایج ترین شکایت ها در کلینک‌های عصب شناختی، در اثر کشش، جابه جایی، التهاب اسپاسم عروق و یا اتساع ساختمان های حساس به درد در سر یا گردن ایجاد می شود. این عارضه شایع ترین سندروم درد است و بیش از 90 درصد انسان ها در طول سال حداقل یک حملۀ سردرد را تجربه می کنند. سالانه 240 میلیون نفر در سراسر جهان از 4/1 میلیلرد حملۀ سردرد رنج می برند. همچنین طبق بررسی های انجام شده در ایران، شایع ترین علت مراجعه ی بیماران به درمانگاه اعصاب و روان، سردرد گزارش شده است که این وضعیت، سردرد را به هدفی بزرگ برای مداختلات سلامتی تبدیل کرده است شیوع سردرد در طول عمردر مردان 93 درصد و در زنان 99 درصد گزارش شده است. بیشتر سردرد ها از نوع میگرن یا سردرد تنشی هستند. این سردرد ها میتوانند خفیف و با فواصل نه چندان کم یا شدید و دیرپا باشند. سردرد های شدید و تکرار شونده فعالیت های روزمره زندگی را محدود می سازند، کیفیت زندگی را می کاهند و باعث کاهش بهره وری می شوند (بهروز و همکاران ، 1392).

معیار های ورود افراد برای پژوهش حاضر با استناد به معیار های تشخیص انجمن بین المللی سردرد برای سردرد تنشی عبارت از سابقۀ حداقل 10 حمله با خصوصیات طول مدت سردرد 30 دقیقه تا هفت روز حملات سردرد با علایمی نظیر وجود سردرد به صورت فشارنده، شدت خفیف تا متوسط، دو طرفه بودن و عدم تشدید در بالا رفتن از پله و فعالیت مشابه آن وجود تهوع یا استفراغ و نبود ترس از نور ترس از صوت یا یکی از آن ها، داشتن پروندۀ پزشکی و دریافت تشخیص زیر نظر پزشک متخصص بودند(ابوالقاسمی و همکاران،1393).

[1]– Internal Association For The Study Of Pain (IASP)

[2]– Acute pain

[3]– Chronic pain

[4]– Migraine headache

[5]– Tension type

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:

اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر اضطراب و افسردگی و کاهش سردرد تنشی زنان شهر کرمانشاه