در یک ایده اولیه خلاصه از سیستم خاکستری می توان توضیح داد، این روشی است که بر بخشی از اطلاعات یا اطلاعات محدود از یک سیستم برای توصیف تصویر کلـی از آن سیسـتم تمرکـزدارد (محمدی و مولایی، 1388). نظریه سیستم های خاکستری از طریق پوشش دادن به اطلاعات و تولید سریها، به دنبال یافتن الگوهای واقعی مدلسازی بـر مبنـای اطلاعـات ضـعیف ( نـاچیز) موجود است. برخلاف ریاضیات فازی، در نظریـه سی سـتم هـای خاکسـتری ، موضـوعاتی بررسـی میشوند که امتداد واضح و محتوای ناواضح دارند (لیو و لین، 2006).
هر سیستم خاکسـتری بـه وسـیله اعـداد خاکسـتری، معـادلات خاکسـتری و مـاتر یس هـای خاکستری توصیف میشود که در این میان اعداد خاکستری بهمثابـه اتـم هـا و سـلول هـای ا یـن سیستم اند و عدد خاکستری می تواند عددی با اطلاعات نامطمئن تعریف شود (دانگ، یاماگوجی و نگای، 2006) . فرض کنید که X یک مجموعه جهانی اسـت ، آنگـاه مجموعـه خاکسـتری G از
3809856-8433

مجموعه جهانی X با (μG(x و (μG(xتعریف می شود که نشان دهنده حد بالا و پایین از تـابععضویت G است (رابطه 1).
8898791443

μG (x): X →[0,1] (1 رابطه
μG (x): X →[0,1]

41337237039

(μG(x) ≥μG(x درک پذیر است و بـه صـورت معادلـهای از مجموعـ ه خاکسـتری G بـهمجموعه فازی تبدیل خواهد شد و این نشان می دهد که نظریه خاکستری شامل مـوارد فـازی و انعطاف پذیری هنگام مواجهه با مشکلات فازی است (آریانژاد، 1387).
در این پژوهش عدد خاکستریX ijp ⊗ برای P تصمی مگیرنده کـه اثرهـای عامـلi بـرj را ارزیابی خواهند کرد، در نظر گرفته می شود (رابطه 2).
رابطه 2)

روش قطعی کردن اعداد خاکستری برای عوامل بحرانـ ی شکسـت در سـه گـام ز یـر صـورتمی پذیرد:
نرمال سازی:
166331918542

رابطه 3) Xijp

رابطه 4)
رابطه 5)
محاسبه عدد قطعی نرمال شده کل:
Yijp

p (6 رابطه
X ij
محاسبه عدد قطعی:
Zijp (7 رابطه
از آنجا که P تصمیم گیرنده وجود دارد، در مورد هریک از سؤال های مربوط بـه شـدت تـأثیر عامل i در عامل j ، ما باید میانگین نظرها را در ماتریس وارد کنیم. برای رسیدن به این منظـور، از رابطه 8 استفاده می کنیم.
Zijp =

1p (Zij1 +Zij2 +…+Zijp ) (8 رابطه
دیماتل
روش دیماتل برای کمک به تجسم کردن ساختاری از روابط علـّ ی پیچ یـده از طر یـق اسـتفاده ازماتریس ها و دیاگراف ها، مفید است. در روش دیماتل فرض بر آن است که یـک سیسـتم شـامل مجموعهای از اجزای C1, C2, Cn = با روابط زوجـ ی اسـت کـه مـی تواننـد ارز یـابی شـوند .
(ژیائویانگ، 2011).
پایه روش دیماتل بر اساس این فرض بنا شده است که یـک سیسـتم شـامل مجموعـه ای از معیارهاست و مقایسه زوجی روابط میان این معیارها می تواند به وسیله معادلات ریاضی مدل شود (تسنگ، 2009؛ چانگ، چانگ و وو، 2011 و بویوکوژان و شیفچی، 2012).
ابتدا ماتریس روابط مستقیم را بر اساس نظرهـای خبرگـان و مطـابق بـا جـدول 1 تشـکیل میدهیم. ماتریس حاصل به نام T، یک ماتریس n×n است که اثرهای متقابل عوامـل را نشـانمی دهد؛ به طوری که هر به درجه ای از تأثیر عامل i بر عامل j اشاره می کند.
T = [Tij ]n×nسپس ماتریس روابط مستقیم نرمال شده S را تشکیل می دهیم.
S = [Sij ]n×nکه در آن 1≤S≤0 است. طریقه ساختن ماتریس روابط مستقیم نرمال شده S با اسـتفاده ازرابطه های 9 و 10 به صورت زیر است:

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

K=MAX1≤i≤1n nj=1aij (9 رابطه
رابطه 10) S=K×T
سپس ماتریس روابط کل را با اسـتفاده از رابطـه 11 تشـکیل مـی دهـیم کـه در آنI معـرفماتریس شناسایی است.
رابطه 11) 1−(M =S(1−S
سپس مجموع ردیف (R) و مجموع ستون (D) تعریف می شود و از رابطه هـای 12، 13 و 14 به دست می آید.
M =m
ij
i , j =1, 2 ,…,n رابطه 12)
R =[nj=1mij ]n×1 رابطه 13)
D =[nj=1mij ]× رابطه 14)
1 n
سرانجام می توان نمودار علت و معلولی و اثرها را از طریق تجسم مجموعه داده هـا بـه دسـتآورد −,+ که در آن محور افقی + به وسیله اضافه کردن D به R سـاختهشده است و محور عمودی − به وسـیله کـم کـردنD از R سـاخته مـی شـود (چانـگ وهمکاران، 2011)
یافته های پژوهش
در شروع کار، عوامل بحرانی شکست از ا دبیات پژوهش استخراج شد و در قالب پرسشنامه شماره 1 در اختیار خبرگان قرار گرفت. عوامل استخراج شده به شرح جدول 1 است.
جدول 1. عوامل بحرانی استخراج شده از ادبیات پژوهش
عامل ردیف
مدیریت یا برنامه ریزی ضعیف پروژه و ریسک 1
تغییر اهداف کسب وکار طی پروژه 2
کمبود حمایت مدیریت کسب وکار 3
تناسب نداشتن مشخصه های فنی سیستم با نیازمندی های کسب وکار شرکت 4
کسری عملکرد سیستم 5
تجاوز از برنامه زمانی 6
بومی سازی نشدن ERP در یک سطح قابل قبول 7
ساختار سلطهگرانه سازمان 8
تضادهای داخلی بین بخشها 9
نبود فرهنگ سازمانی مناسب 10
نبود ساختار سازمانی مناسب 11
نبود تناسب بین راهبردهای فناوری اطلاعات و کسب وکار 12
نبود تعریف واضح از اهداف راهبردی 13
منصبهای مدیریتی ناپایدار 14
تضادهای بین سازمان و مشاوران 15
تضادهای بین سازمان و فروشندگان 16
بهره نبردن از تیم پروژه تمام وقت و متوازن 17
افزایش هزینه های پروژه 18

ادامه جدول 1
عامل ردیف
تخطی از محدوده پروژه 19
فروشندگان ضعیف 20
نبود دیدگاه فرایندمحور 21
ضعف مهندسی مجدد فرا یند کسب وکار 22
نرخ بالای سفارشی سازی سیستم 23
پیچیدگی سیستم 24
داده های نادرست 25
تخصیص نادرست منابع 26
حضور افراد غیرمتخصص در پیادهسازی 27
نبود برنامه و افق های مشخص برای کسب وکار 28
روش پیادهسازی نامناسب 29
بی تعهدی مدیریت ارشد 30
پیروی نکردن از فرهنگ کار گروهی در سازمان 31
وجود زیرساخت های سخت افزاری و ارتباطی نامناسب در سازمان 32
ناآشنایی سازمان با سیستم ERP 33
ناتوانی سازمان در پیش بینی و برنامه ریزی به منظور رفع خطاهای احتمالی 34
انتخاب نادرست نرم افزار 35
بی توجهی به بهبود مستمر طی دوره پیادهسازی ERP 36
همراستانبودن انتخاب ERP با اهداف بالادستی و راهبردهای سازمانی 37
دشواری کار با نرمافزار ERP 38
ضعف مشاوران 39
مدیریت ارتباطات نادرست 40
نبود تعریف درستی از نیازمندی های سازمان و ذی نفعان 41
اهداف مبهم 42
ضعف مدیریت انتظارات 43
نبود گزینه های صحیح طراحی 44
میانگین سنی بالای کارکنان 45
1
عامل ردیف
فقدان سیستم اندازه گیری عملکرد 46
تعویض کاربران کلیدی پس از آموزش 47
وجود ساختار خاص دولتی در سازمان ها 48
مدیریت ارتباطات نادرست 49
نبود تعریف صحیح از نیازمندی های سازمان و ذی نفعان 50
اهداف مبهم 51
ضعف مدیریت انتظارات 52
نبود گزینه های صحیح طراحی 53
میانگین سنی بالای کارکنان 54
درصد بالای تورم 55
تمایل کم مدیریت به برنامه ریزی میان و بلند مدت 56
وجود ساختار خاص دولتی در سازمان ها 57

به منظور اخذ نظر خبرگان برای شناسایی عوامـل بحرانـی شکسـت بـر اسـاس روش دلفـی، پرسشنام ه اول طراحی شد و در اختیار خبرگان قرار گرفت. برای پاسخ به پرسشنامه نخسـت، 31 نفر از خبرگان شرکت کردند. نظر خبرگان در دو مرحله به اجماع رسید که با احتساب کـل آرا، 37 عامل بحرانی شکست به صورت قطعی شناسایی شد و در طراحـ ی پرسشـنامه دوم لحـاظ شـدند. پرسشنامه دوم با هدف تأیید عوامل بحرانی شناسایی شده از مرحله قبل و ن یـز طبقـه بنـدی ا یـن عوامل در قالب عاملها و حوزههای خاص طراحی گردید و در اختیار خبرگان قرار گرفت. بر ا یـن اساس، حوزه های مختلفی که محققان در ادبیات پژوهش شناسایی کرده بودند، بـهدسـت آمـد و به عنوان گزینه هـای پی شـنهادی در اخت یـار خبرگـان قـرار گرفـت. بـدین ترتیـب 100 نسـخه ازپرسشنامه دوم میان خبرگان توزیع شد و باز هم در دو مرحله نظر خبرگان بهاجماع رسید کـه بـراین اساس طبقهبندی عوامل بحرانی شکست در قالب هشـت گـروه متفـاوت مطـابق جـدول 2 نمایش داده میشود.

جدول 2. طبقه بندی عوامل بحرانی شکست بر اساس تحلیل پرسشنامه دوم
زیر عامل عامل اصلی
ضعف مدیریت یا برنامه ریزی پروژه و ریسک افزایش هزینه های پروژه تضاد بین سازمان و مشاوران
بهره نبردن از تیم پروژه تمام وقت و متوازن کسری عملکرد سیستم تخصیص نادرست منابع
ناتوانی سازمان در پیش بینی و برنامه ریزی به منظور رفع خطاهای احتمالی همراستانبودن انتخاب ERP با اهداف بالادستی و راهبردهای سازمانی تغییر اهداف کسب وکار طی پروژه مدیریت پروژه
نبود فرهنگ سازمانی مناسب
مقاومت بالای کارکنان در مقابل تغییر انتظارات غیر واقعی فرهنگی
نبود ساختار سازمانی مناسب
وجود ساختار خاص دولتی در سازمان ها تضاد داخلی بین بخش ها سازمانی
ضعف مشاوران
روش پیادهسازی نامناسب انتخاب نادرست نرم افزار فروشنده و مشاور
نبود دیدگاه فرایندمحور در سازمان ها مهندسی مجدد فرا یند کسب وکار فرایند
تناسب نداشتن مشخصه های فنی سیستم با نیازهای کسب وکار شرکت یکپارچه نبودن ERP با نرم افزارهای موجود نرخ بالای سفارشی سازی سیستم داده های نادرست پیچیدگی سیستم
دشواری کار با نرم افزار ERP فنی
2
زیر عامل عامل اصلی
تحصیلات و آموزش ناکافی بی انگیزگی کارکنان و روحیه نداشتن آنان کاربران کلیدی ضعیف
حضور افراد غیرمتخصص در پیادهسازی ERP تعویض کاربران کلیدی پس از آموزش منابع انسانی
نبود ارزیابی آمادگی ERP قبل از پیادهسازی ERP مدیریت ارتباطات ناصحیح ناآشنایی سازمان با سیستم ERP
بی توجهی به بهبود مستمر طی دوره پیادهسازی ERP کمبود حمایت و تعهد مدیریت کسب وکار مدیریتی

به منظور بررسی آثار متقابل این عوامل با رویکرد دیماتل خاکستری، پرسشنامه سوم طراحـی شده است که 31 نسخه از آن در اختیار خبرگـان قـرار گرفـت. در ا یـن مرحلـه پـس از دریافـت پرسشنامه ها مطابق رابطه های 3 تا 7 نظرهای خبرگان از اعداد خاکستری به اعداد قطعی تبـدیل می شوند و به کمک رابطه 8 تمام نظرها در قالب یک نظر واحد درمی آیند. برای مثال، عقیده یکی از خبرگان درباره ارتباط عامل سازمانی با مدیریت پروژه به صورت (5/0 , 25/0) بـوده اسـت کـهمطابق رابطه 3 تا 6 این عدد خاکستری به صورت 35/0= Y درآمد و با استفاده از رابطه 7 عـددقطعی حاصل از این نظر برابر با 35/0 به دست آمد. بدین ترتیب محاسبات عدد خاکستری بـرایتمام نظرها انجام گرفت. تمام جدول های مربوط به نظر خبرگان با بهره جویی از رابطه 8 در قالب یک جدول جمعآوری شدند. تمام 9 جدول موجود که به صورت عدد قطعی درآمدند با اسـتفاده ازرابطه های 9 و 10 در دیماتل نرمال می شوند و درنهایت با استفاده از رابطه 11، مـاتریس روابـطکل هریک از جد ولها محاسبه می شود. همچنین با استفاده از رابطه های 12 تـا 14 مقـادیر R و D و − و + به دست میآید. نتایج تمام محاسبات و رتبه بندی هریک از زیرعامـل هـا در جدول 3 نشان داده شده است. همچنین شکل 1 شدت ارتباطات هشـت عامـل اصـلی را بـهنمایش گذاشته است.

جدول 3. رتبه بندی عوامل و زیر عامل های بحرانی شکست
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل اصلی
4 0/2 2 7/27 4 3/62 3 3/64 سازمانی
8 -1/08 5 6/75 1 3/92 8 2/84 مدیریت پروژه
7 -0/69 4 6/79 2 3/74 6 3/05 منابع انسانی
3 0/07 8 5/93 8 2/93 7 3 مدیریتی
1 1/21 1 7/39 6 3/09 1 4/03 فروشنده و مشاور
6 -0/23 3 7/14 3 3/69 4 3/45 فرایندها
5 -0/08 7 6/44 5 3/26 5 3/18 فنی
2 0/77 6 6/71 7 2/97 2 3/74 فرهنگی
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل سازمانی
3 -1/58 3 15/87 2 8/73 3 7/14 نبود ساختار سازمانی مناسب
2 0/33 1 18/37 1 9/02 2 9/35 تضادهای داخلی بین بخشها
1 1/25 2 17/74 3 8/24 1 9/5 وجود ساختار خاص دولتی در سازمان ها
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل مدیریت پروژه
3 0/32 3 10/93 5 5/31 2 5/63 تضادهای بین سازمان و مشاوران
8 -0/45 8 9/68 6 5/07 8 4/61 همراستا نبـودن انتخـابERP بـا
1 0/72 6 10/23 8 4/76 3
5/48 اهــداف بالادســتی و راهبردهــایسازمانی
بهره نبردن از تیم پروژه تمام وقت و
9 -1/43 7 10/21 1 5/82 9 4/39 متوازن ضعف مدیریت یا برنامه ریزی پروژه
4 0/28 5 10/27 7 5 4 5/27 و ریسک
ن اتوانی س ازمان در پ یش بین ی و
2 0/58 1 11/61 3 5/51 1 6/1 برنامه ریزی به منظور رفع خطاهـایاحتمالی
اف زایش هزینه های پروژه
6 0/07 9 9/44 9 4/68 7 4/76 کسری عملکرد سیستم
5 0/24 2 11/37 2 5/56 5 5/08 تخصیص نادرست منابع
7 -0/33 4 10/36 4 5/35 6 5/02 تغییر اهداف کسب وکار طی پروژه
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل منابع انسانی
2 0/77 5 6/01 5 2/32 4 3/39 تعویص کاربران کلیدی پس از آموزش
5 -0/44 4 6/67 2 3/55 5 3/11 تحصیلات و آموزش ناکافی
3 0/57 1 7/54 3 3/48 1 4/05 کاربران کلیدی ضعیف
1 1/01 3 6/86 4 2/93 2 3/94 بی انگیزگی کارکنان و نداشتن روحیه
4 -0/37 2 7/43 1 3/9 3 3/53 حضور افراد غیر متخصص در پیادهسازی
3
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل مدیریتی
4 -0/38 5 20/41 5 10/4 4 10/1 آمـادگی نداشـتن و ارزیـابی نکـردن
2 0/08 1 23/34 2 11/63 2 11/71 ERP قبل از پیادهسازی پروژه ناآشنایی سازمان از ERP
1 1/36 3 22/61 4 10/63 1 11/98 بی توجهی بـه بهبـود مسـتمر طـی
3 -0/29 2 23/11 1 11/7 3 11/41 دوره پیادهسازی ERP حمایــت و تعهــد انــدک مــدیریت
5 -1/52 4 21/64 3 11/58 5 10/06 کسب وکار مدیریت ارتباطات نادرست
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل فروشنده و مشاور
2 -0/15 1 21/7 1 10/92 2 10/77 ضعف مشاوران
3 -1/42 3 20/14 2 10/78 3 9/36 روش پیادهسازی نامناسب
1 1/57 2 20/63 3 9/53 1 11/1 انتخاب نادرست نرم افزار
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل فرایندها
1 0 1 29/14 1 14/57 1 14/57 نبود دیدگاه فرایندمحور
1 0 2 26/98 2 13/49 2 13/49 ضــعف مهندســی مجــدد فراینــدکسب وکار
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل فرهنگی
1 4/21 3 13/7 3 4/75 3 8/96 نبود فرهنگ سازمانی مناسب
3 -4/21 2 26/32 1 15/27 2 11/06 مقاومت بالای کارکنان در مقابل
2 0 1 30/53 1 15/27 1 15/27 تغییر انتظارات غیر واقعی
رتبه R-D رتبه R+D رتبه D رتبه R عوامل فنی

4 0/08 1 22/05 1 11 1 11/08 نرخ بالای سفارشیسازی سیستم
6 -1/42 3 20/19 2 10/8 6 9/39 پیچیدگی سیستم
5 -0/51 2 20/7 3 10/61 4 10/09 داده های نادرست
1 1/11 5 19/89 6 9/39 2 10/5 یکپارچه نبودن ERP با
2 0/6 6 19/69 5 9/54 3 10/15 نرم افزارهای موجود بومی نشدن ERP در یک سطح
3 0/14 4 20/02 4 9/94 5 10/08 قابل قبول دشواری کار با نرمافزار ERP

شکل 1. شدت ارتباطات هشت عامل اصلی
تجزیه و تحلیل یافته ها
در این پژوهش تلاش شد تا بـا بهـره گیـری از روشهـا ی گونـاگون ، عوامـل بحرانـی شکسـت پروژهها ی پیادهسازی ERP شناسایی و طبقه بندی شوند و بـا رویکـرد دیماتـل خاکسـتری، آثـار متقابل این عوامل تحت بررسی قرار گیـرد . پـس از جمـع آوری اطلاعـات از پرسشـنامه اول، 37 عامل اولیه مطابق نظر خبرگان شناسایی شد. در پرسشنامه دوم هم اطلاعات مستخرج بـه تأییـد خبرگان رسید و در چند طبقه قرار گرفت. به این ترتیب می توان مدل فوق را که به تأیید خبرگان رسیده است، برای استفاده در طراحی پرسشنامه سوم مدنظر قـرار داد. نتـایج اسـتفاده از رویکـرددیماتل خاکستری مطابق جدول 3 است. همانطور که در شکل 1 مشاهده میشـود عامـل هـا ی فروشنده و مشاور، فرهنگی، سازمانی و مدیریتی از دسته عوامل علّی هستند؛ زیرا بـالای جـدول مختصات جای گرفتند و طبعاً تأثیرگذاری بیشتری بر سایر عوامل دارند.

  • 1

پاسخ دهید