چرخه اول؛ اقدام پژوهی
در اولین چرخه اقدام پژوهی با رویکردی کاملاً اثبات گرایانه، درصدد سنجش مزایای سیستم هـایسازمانی با استفاده از چارچوب کارت امتیازی متوازن برآمدیم. افق زمانی ممکن است تک مقطعی یا چند مقطعی باشد (دانایی فرد، الوانی، آذر، 1383). افق زمانی اولین چرخـه از نـوع چنـدمقطعی طی سال های 1386 تا 1388 است.
تشخیص مسئله
مسئله اصلی در این مقطع، روشن نبودن منافعی است که سازمان باید پس از استقرار سیستم های سازمانی از آن بهره مند شود و سؤال اصل یتر اینکه بعد از استقرار، سـازمان بـه چـه مزیـت هـاییدست می یابد. در واقع این پیش فرض شکل گرفته بود که اسـتقرار سیسـ تم سـازمانی، مـی توانـد راهکار حل تمام معضلات سازمان باشد. پرواضح است چنین پیشفرضی میتواند موجب اسـتقرارناموفق سیستم باشد. سایر مشکلات و مسائلی که محقق را بر آن داشت پژوهشی با ایـن هـدف برنامهریزی و اجرا کند، به موارد زیر بازم یگردد:
کمبود منابع علمی و عملی در راستای برآورد نیاز و تأمین هدف پژوهش؛
مزایای سیستم هایفرایندشرکت
نبود پژوهشی مشابه برای شرک تهای پیمانکاری در وضعیت خاص ایران؛
وضعیت و ویژگی نیازهای خاص سازمانی که محیط پژوهش است.
برنامه ریزی اقدام
برای پاسخ به سؤال اصلی مطرح شده، اقداماتی مطابق شکل 2 پس از برنامه ریزی به مرحله اجرا گذاشته شد. شایان ذکر است هر یک از اقدامات نیز به برنامه ریزی جداگ انـهای نیـاز داشـت کـه به دلیل طولا نیبودن آنها از ذکر جزئیات خودداری شده است.

شکل 2. مدل پژوهش در چرخه اول اقدام پژوهی
همان گونه که در شکل 2 مشاهده م یشود، این پژوهش در دو بخش عمده و مجزا اجرا شده است. در بخش اول، چارچوب ارزیابی مزایای سیستم های سازمانی در فرایند تأمین بـا توجـه بـهکارت امتیازی متوازن ترسیم شد و در بخش دوم، به سنجش علمی چارچوب پیشنهادی پرداختـهشد که در ادامه نتایج این سنجش بازگو م یشود.
اقدام عملی
گام اول ـ انتخاب چارچوب مرجع: طی بررسیهای به عمل آمده که در بخـش پیشـینه بـداناشاره شده است، محقق کمابیش به این اطمینان دست یافت که مطالعه شنگ و سـدون (2002) درخصوص مزیتهای سیستم های سازمانی، مرجع اصلی و جامع ترین مطالعـه صـورت گرفتـه درخصوص مزایای سیستم های سازمانی با تأکید بر سیستم هـای سـازمانی در سـال آغـاز پـژوهش
است. با توجه به خاصیت تعمیم پذیری چارچوب ارائه شده، محقق آن را چـارچوب مرجـع در نظـرگرفت و سایر گامهای پژوهش را بر اساس چارچوب شـنگ و سـدون پـی ریـزی کـرد. شـنگ وسدون در این چارچوب سه سطح را در نظر گرفتند؛ در سطح اول پنچ طبقه معرفی شده است. در سطح دوم اهداف سازمانی قرار دارد که دستیابی بـه مزیـت هـای سیسـتم هـای سـازمانی در آنامکان پذیر است و سطح سوم شاخصهایی است که می توان آنها را در سطح سازمان سنجید.
گام دوم ـ تدوین چارچوب سنجش: در این مرحله ابتدا از کارت امتیازی متـوازن بـهعنـوانچارچوبی مرجع برای ترسیم چارچوب پیشنهادی پژوهش حاضر استفاده شد. بدین منظور به چهار وجه پیشنهادی کارت امتیازی متوازن، وجه زیرساخت و فناوری اطلاعات نیز اضافه شد؛ چرا کـهوجه های نام برده، می توانند هم از لحاظ تعداد و هم از لحاظ نام تغییر کننـد (کـاپلان و نورتـون،1992). هدف از اضافه کردن وجه زیرساخت و فناوری اطلاعات در کنار چهار وجه مالی، مشتری، فرایندهای داخلی و رشد و یادگیری، برجسته کردن مزیت های سیستم های سازمانی از لحاظ بعـدزیرساخت و فناوری اطلاعات است. بدین ترتیب، اهداف سازمانی مذکور در چارچوب مرجـع کـهدر پنج وجه طبقه بندی شده بود، در وجوه کارت امتیازی متوازن (شامل چهار وجـه اصـلی مـالی،مشتری، فرایند و رشد و یادگیری و یک وجه زیرساخت و فناوری اطلاعات) جانمایی شدند.
همچنین با مطالعه در ادبیات پـژوهش ، تمـام شـاخص هـای فراینـد تـأمین کـه بـا اسـتقرارسیستم های سازمانی تأثیر می پذیرند، مشخص شد. در این مرحله تعدادی از اهداف را نیز محقـقبر اساس مطالعه ادبیات پژوهش به اهداف مرجع اضافه کرد. برای جمـع بنـدی مـی تـوان گفـتچارچوب پیشنهادی از سه سطح زیر تشکیل شده است:
سطح اول وجوه مزیت های سیستم های سازمانی را نشـان مـی دهـد کـه بـر مبنـای کـارتامتیازی متوازن به دست آمده است؛
سطح دوم اهداف سازمانی به دست آمده پس از استقرار سیستم های سازمان ی را نشان می دهد که تمام آنها بر اساس اهداف چارچوب شنگ و سدون در چارچوب پیشنهادی جانمایی شده است؛
سطح سوم اهداف حوزه فرایندی تأمین کالا یا به بیان دیگر، مزیت های مورد انتظـار اسـتکه با استقرار سیستم های سازمان ی بهدست می آید.
گام سوم ـ تأیید چارچوب سنجش: این گام به کمک پرسشنامه متخصصان طی شـد؛ بـدینترتیب که با تدوین پرسشنامه ای، چـارچوب اولیـه و ارتباطـات بـین عوامـل مشـخص شـد و از متخصصان در خصوص آن نظرخواهی به عمل آمـد . هـدف از ایـن پرسشـنامه، تأییـد چـارچوبپیشنهادی بود. براساس دادههای بانکهای اطلاعاتی شبکه هـای اجتمـاعی مشـاغل و شـناختمحقق از همکاران این حوزه، تعداد کل متخصصان یا افراد آشنا بـا فراینـد تـأمین سیسـتم هـایسازمانی در تهران، کمتر از 90 نفر برآورد شده است (در سال انجام تحقیق). بدین ترتیـب حجـمنمونه آماری با توجه به داده های کمی و پیوسته در جامعه محدود (مؤمنی و فعال قیومی، 1389) برای این پژوهش 47 نفر بهدست آمد که برای اطمینان 50 پرسشنامه در اختیار متخصصان قرار گرفت و 40 نسخه جمع آوری شد. روش نمونه گیری این پرسشنامه به صورت طبقه بندی و کـاملاًتصادفی از طبقه مد نظر انجام گرفت. قابلیت اعتماد پرسشنامه متخصصان با اجرای روش آلفـایکرونباخ 857/0 به دست آمد. بدین ترتیب پس از کسب اطمینان از قابلیت اعتماد (پایایی) و روایی پرسشنامه ( اعتبار محتوا)، وارد مرحله بعد می شویم.
گام چهارم ـ سنجش مزایای سیستم سازمانی: مرحله نهایی، سنجش مزیت های سیسـتم
سازمانی است که به کمک پرسشنامه کاربران و توزیع میان تمام کاربران، مـدیران و کارشناسـانمرتبط با پروژه سیستم سـازمان ی در سـازمان نمونـه انجـام گرفـت و نتـایج آن ارزیـابی شـد. در پرسشنامه دوم به بررسی اهداف فرایند تأمین کالا در سازمان نمونه ـ کـه در پرسشـنامه اول بـهتأیید رسید ـ پرداخته شده است. این پرسشنامه وضعیت هر عامل را با توجه به اسـتقرار سیسـتمسازمانی در سازمان نمونه می سنجد؛ بدین ترتیب که کاربران نهـایی، کـاربران اصـلی، صـاحبانفرایند و مدیرانی که از مزیتهای سیستم مـذکور برخـوردار بودنـد، پاسـخ دهنـدگان پرسشـنامه کاربران در نظر گرفته شدند و تأثیر استقرار سیستم سازمانی بر هـر یـک از عوامـل ذکرشـده دراهداف فرایند تأمین را از دید خود ارزیابی کردند. از جامعه آماری صدوبیست نفره کـاربران نهـاییسیستم، تعداد نمونه آماری 66 نفر ب هدست آمد که برای کسـب اطلاعـات بیشـتر از نمونـههـا وتعمیم مناسب نتایج، 100 پرسشنامه در اختیار آنان قرار گرفت و 85 پرسشـنامه جمـع آوری شـد.
نمونهگیری این پرسشنامه نیز ابتدا بهصورت طبقه بندی و سپس نمونه گیـری کـاملاً تصـادفی از طبقه مد نظر بوده است. قابلیت اعتماد پرسشنامه کاربران بهکمک روش آلفـای کرونبـاخ 803/0 به دست آمد. روایی پرسشنامه دوم نیز با بهره مندی از روش اعتبار محتوا به تأیید رسید.
ارزیابی نتایج اقدام
روشهای آماری استفاده شده در ایـن مرحلـه از پـژوهش عبـارتانـد از: آزمـون کولمـوگروف ـاسمیرنف که روش ناپارامتری ساده ای برای تعیین همگونی اطلاعات تجربی با توزیع های آماری منتخب است، آزمون فرض آماری میانگین یک جامعه و تجزیه وتحلیل واریـانس فریـدمن بـرای رتبهبندی عوامل.
همانگونه که گفته شد، 42 پرسشنامه از حجم نمونه آماری متخصصان برای تأیید چارچوب اولیه و ارتباط بین عوامل پرسشنامه جمـع آوری شـد . بـرای اطمینـان از نرمـال بـودن اطلاعـاتجمع آوری شده، آزمون کولموگروف ـ اسمیرنف در نمونه اولیه اجرا شد و با توجه به توزیـع نرمـالمتغیرها، با اجرای آزمون پارامتریک میانگین جامعه آماری، فرضیه های پژوهش آزمون شدند.
با توجه به دو نوع سؤال مطرح شده در پرسشنامه متخصصـان ، بایـد از آن تحلیـل اسـتنباطیبهعمل آید که طی دو مرحله، ارتباط عوامل تأثیرپذیر ذکرشده در اهداف فرایند تأمین نسـبت بـهاهداف سازمانی چارچوب پیشنهادی تحلیل شد و جایگاه اهـداف سـازمانی ذکرشـده (برگرفتـه ازچارچوب شنگ و سدون) در وجوه کارت امتیازی متوازن به دست آمد. بدین ترتیب در پرسشـنامه متخصصان که 60 عامل تأثیر پذیر فرایند تأمین کالا بر اهداف سازمانی را ارزیابی می کـرد ، تـأثیر تمام عوامل فرایند تأمین بر اهداف سازمانی تأیید شد، تنها تـأثیر دو عامـل افـزایش سـرمایه درگردش و افزایش مسئولیت پذیری بر اهداف سازمانی تأیید نشد. سؤال بعدی به جایگاه 24 عامـلاهداف سازمانی در وجوه کارت امتیـازی متـوازن اختصـاص داشـت کـه از دیـدگاه متخصصـانتکمیل کننده پرسشنامه، جایگاه عوامل ذکرشده در اهداف سازمانی، در وجه هـای کـارت امتیـازیمتوازن مناسب بود و چارچوب اولیه پیشنهادی تأیید شد.
پس از تأیید چارچوب سـنجش و اعمـال تغییـرات، نوبـت بـه مرحلـه آخـر، یعنـی سـنجشمزیت های سیستم سازمانی در فرایند تأمین کالای شرکت پیمانکاری توسط پرسشـنام ه کـاربرانمی رسد. همان گونه که گفته شد، 85 پرسشنامه تکمیل از جامعه آماری کاربران جمع آوری شد. با کسب اطمینان از همگونی جامعه پس از اجرای آزمون کولمـوگروف ـ اسـمیرنف، بـرای آزمـونفرضیه های پژوهش، از آزمون پارامتریک میانگین جامعه آماری استفاده شد. پرسشـنامه کـاربرانوضعیت 58 عامل تأثیرپذیر فرایند تأمین را پـس از اسـتقرار سیسـتم سـازمان ی مـی سـنجد و بـهتفکیک، وجوه کارت امتیازی متوازن و فرضیه های مستقل را تحلیل می کند. پنج فرضیه اصلی به تفکیک وجه های اصلی چارچوب، استقرار سیستم سازمانی را بر عوامـل تأثیرپـذیر فراینـد تـأمین کالا در وجه مد نظر به آزمون می گذارد. نتیجه آنکه ضمن تأیید تمام فرض ها، همه عوامل بجـزعامل »کاهش کارکنان« در وجه مالی، عامل های »بهبود ارتباط بین کارکنان« و »بهبود ارتبـاطبا مشتریان« در وجه مشتری، عامل »تسـهیل تغییـرات مـرتبط بـا سـاختار سـازمانی« در وجـهفرایندی، عامل های »افزایش امکان ارائه خدمات الکترونیکـی روی وب «، »افـزایش اسـتفاده ازامکانات سفارش های الکترونیک«، »افزایش قابلیت تبادل اطلاعات با تأمین کننـدگان بیرونـی«، »افزایش قابلیت اتصال با شرکای تجاری« و »افـزایش قابلیـت اتصـال بـا مشـتریان« در وجـهزیرساخت و فناوری اطلاعات، مثبت ارزیابی شدند و در چارچوب نهایی قـرار گرفتنـد. سـپس بـااجرای آزمون فریدمن به رتبه بندی هر یک از عوامل تأثیرپذیر فرایند تأمین پرداخته شد. در ایـنرتبه بندی، عوامل امکان ارائه گزارش ها به چند واحد پولی، امکان ارائـ ه گـزارش هـای چندزبانـه،کاهش زمان ثبت درخواست ها، کاهش زمان صدور اسناد، افزایش دقت گزارش ها، پنچ عامل اول تأثیرپذیر ارزیابی شدند. نکته مهمی که در پژوهش حاضـر مشـهود اسـت، اینکـه مزیـت عمـده بهره برداری از سیستم های سازمانی در وجوه کارت امتیازی متـوازن بیشـتر مزیـت هـای رشـد ویادگیری، فرایندی و فناوری است که نشان مـی دهـد در کـل بـرای سـازمان، اسـتقرار سیسـتم سازمانی می تواند مفید باشد، اما در بخش های تخصصی مانند حسابداری و خرید شاید نرم افزارها و سیستم های تخصصی مزیت بیشتری داشته باشند.
تفکر انتقادی
تفکر انتقادی، یعنی رفتن به سطحی عمیق تر از معنای ظاهری و بازیابی و گشودن مفهومی کـهاغلب در ظاهر آن پنهان است (هابرماس، 1990). با تفکر انتقادی به نتایج این بخش، می توان به مطالب زیر پی برد:
وجود تعامل دوسویه بین محقق و موضع پژوهش، موجب مـی شـود عوامـل ناشـناخته فراوانی در فرایند پژوهش تأثیرگذار باشد؛
برخی عوامل به عنوان مزیت تأیید شده اند، در حالی که با مشاهده هـای محقـق سـازگارنیستند و مزیت محسوب نمی شوند؛
درک مورد انتظار و بی واسطه در دامنه سیستم اطلاعاتی که جزء اهداف اقـدام پژوهـیاست با اجرای روش اثباتگرایانه و کمی بهدست نیامده است.
چرخه دوم اقدام پژوهی
پس از اجرای چرخه اول اقدام پژوهی بهصورت اثبات گرایانه، برای محقق محرز شـد حرکـت بـه سمت اقدام پژوهی تفسیری بر پایه فعالیت صورتپذیرفته، می تواند پایه ها و یافتـه هـای پـژوهشحاضر را بیش از پیش مستحکم کند. همان گونه که مشخص است، چرخه اول اقـدام پژوهـی بـرپایه جست وجوی پیش بینی کننده در رخدادهای دنیـای واقعـی از طریـق یـافتن قواعـد و روابـطعلت ومعلولی میان عوامل اصلی پژوهش بود که درعمل با آزمون فرضیه اجرا شد.
برخی از دانشمندان حوزه سیستم های اطلاعاتی، روش های آماری را برای آزمون فرضیه های سیستمهای اطلاعاتی مناسب نمیدانند (بارودی و اورلیکووسکی، 1989). به همین دلیل محقـقبر آن شد چرخه دوم را بر پایه یافته های چرخه اول، اما بر اساس پارادایم تفسیرگرایی اجرا کنـد .
بازه زمانی دومین چرخه از نوع چندمقطعی است و به سال های 1389 تا 1391 اختصاص دارد.
تشخیص مسئله
در دور اول مزیت هایی مشخص شد که سازمان باید پس از استقرار سیستم هـای سـازمانی از آن بهره مند شود. در این مقطع مسئله اصلی دوری از عینیت گرایی و دخیل کـردن ذهنیـت گرایـی درفرایند پژوهش است. سؤ ال اینگونه مطرح می شود که بعد از استقرار سیستم سازمانی، از دیـدگاهکارکنان و مدیران، سازمان به چه مزیت هایی در فرایند تأمین دست یافته است. کارکنان سازمان به چه درکی از مزیتهای استقرار رسیده اند و تا چه حدی استقرار سیستم را بـرای پیشـبرد امـور مفید می دانند. این بخش به تحلیل نظام مند و معنـ ا دار از مشـاهده مسـتقیم و تفصـیلی کارکنـان لایه های مختلف سازمان در وضعیت و حالت طبیعی بهمنظور درک و تفسیر چگونگی بهره منـدیاز مزیتهای استقرار سیستمهای سازمانی در فرایند تأمین در سازمان نمونه مـیپـردازد . درواقـع، مسئله برخوردار نبودن از چنین درک و تفسیری است.
برنامه ریزی اقدام
برای درک مسئله پژوهش باید اقداماتی برنامه ریزی شـود و در آن راسـتا مراحلـی را طـی کـرد. انتشار مقاله های جدید در خلال اجرای چرخه اول پژوهش و پس از آن، محقق را بر آن داشت در ادبیات پژوهش بازنگری کند. برای مثال، سدون و همکاران در سال 2010 مقالهای منتشر کردند که برپایه تحقیقات فاز اول و تکمیل کننده مطالعات قبلی بود (سدون، کـالورت و یانـگ، 2010). ب رای هم ین بـازنگری در ادبی ات پ ژوهش در دس تور ک ار ق رار گرف ت . ش کل 3 مراح ل برنامهریزی شده در چرخه دوم اقدام پژوهی با رویکرد تفسیری را نشان می دهد.

ادبیات

در

بازنگری
پژوهش

جامع

تعیین
ه

هدف

مشاهده

و

مصاحبه

عملی

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

تحلیل

تلخیص
ا

فاز
پژوهش

ول

روش

بازنگری
پژوهش

ادبیات

در

  • 1

پاسخ دهید